JP Magazine

Boston & Seattle: icoon in wording

Geschreven door Paolo Bouman voor JP Magazine
19 jul 2016

Peter Schouten en Michel Leferink

De Rotterdamse Wilhelminapier is ‘hot’ en wordt nog ‘hotter’ als  in september 2017 de torens Boston & Seattle worden opgeleverd. Want naast 220 koop- en huurappartementen biedt dit complex aan de Rijnhaven 1.440 m2 commerciële ruimte voor cultuur, winkels en horeca boven een  openbare ondergrondse parkeergarage. Over de totstandkoming van dit toekomstige icoon praten we met Michel Leferink (rechts), projectmanager van mede-opdrachtgever/ ontwikkelaar BPD en Peter Schouten (links), projectmanager bij J.P. van Eesteren.

Michel, hoe is het plan voor deze torens ontstaan?

Michel Leferink: “Sinds 2008 hebben we een grondpositie op deze locatie. We, dat is VOF Pier III, een samenwerkingsverband van BPD ontwikkeling en synchroon ontwikkelaars, een dochtermaatschappij van TBI Holdings. Er lag toen een zeer ambitieus ontwerp van het Spaanse architectenbureau Cruz y Ortiz, bekend van de verbouwing van het Rijksmuseum in Amsterdam. Maar dit plan, met fraai golvende buitengevels waardoor alle appartementen op het water waren gericht, was financieel niet rond te krijgen. Daarop vroegen we de architecten Frits van Dongen en Patrick Koschuch om te komen met een rationeel, bouwbaar ontwerp.”

De crisis was inmiddels een feit. Hoe haal je in zo’n situatie de voorverkoopdrempel?

Michel Leferink: “Dat losten we op door met grote partijen in zee te gaan. Het openbaar parkeren was een verantwoordelijkheid van de gemeente Rotterdam. De gemeente wilde hier zelf geen exploitatierisico in dragen. Wij wisten de Holland Immo Group te interesseren om in de ondergrondse openbare parkeergarage te investeren. Zij verhuren de inmiddels geopende tweelaagse garage aan Q-Park. stichting HAL wonen was bereid 110 appartementen af te nemen voor verhuur aan deelnemers van de stichting Pensioenfonds HAL: oud-medewerkers van de Holland-Amerika Lijn en hun familie. Belegger Vesteda wilde 48 woningen afnemen. Daarop besloten wij als VOF Pier III zelf het risico te dragen voor de verkoop van de resterende 62 koopappartementen.”

Peter, wat zijn de uitdagingen voor de bouw van Boston & Seattle?

Peter Schouten: “De gevel is heel interessant. Die wordt namelijk opgebouwd uit dragende prefab elementen. Normaal bouw je eerst de constructie en ‘plak’ je daar later de gevels tegenaan, maar in dit geval zijn gevelelementen onderdeel van de constructie: ze dragen de vloeren. Dat vraagt heel veel detailengineering. Om die reden besloten we alles in BIM te realiseren. Dat betekent dat we alle tekeningen naar 3d moesten modelleren. De uitwerking hiervan kostte ons 13 maanden. Die tijd hadden we gelukkig, omdat dat ook de tijd was die de bouw van de ondergrondse parkeergarage vroeg.”

Waarom werd voor dragende gevelelementen gekozen?

Peter Schouten: “Dat heeft met het ontwerp te maken. De gevelelementen zijn opgebouwd uit grove bakstenen in dikformaat, dus niet in het bekende waalformaat. Dat is robuust en passend bij de omgeving. Het metselwerk is ook niet halfsteens maar in tegelverband, dus recht op elkaar en dit zowel horizontaal als verticaal. Alleen zeer hooggekwalificeerde metselaars kunnen deze verbanden fraai metselen en daarvan zijn er onvoldoende in de markt aanwezig. Verder kunnen wind en regen het resultaat nadelig beïnvloeden. Dus al met al zou ambachtelijk metselen de bouwtijd zo’n driekwart jaar verlengen. Daarom laten we de gevelelementen in Duitsland maken. Daar worden in een fabriek elementen van ca. 7 x 3 meter op een tafel samengesteld. Eerst worden alle bakstenen tussen latjes neergelegd. De ruimten voor kozijnen worden hierbij uitgespaard. Daarna wordt er een wapeningsnet opgelegd en daarover wordt 10 cm beton gestort. Dan volgt een isolatielaag en worden de stelkozijnen ingemonteerd. Daaroverheen wordt een zwaar constructief wapeningsnet gelegd dat ook weer wordt volgestort. Het element is dan zo’n 60 cm dik en moet een week drogen voordat het metselwerk gevoegd wordt. Zo worden er 40 tot 50 elementen per week gemaakt. En we hebben er totaal 760 nodig.”

Het resultaat wordt een aanwinst voor dit populaire gebied.

Michel Leferink: “Dat is absoluut de bedoeling. Er is veel oog voor detail. Dat geldt ook voor de lamellen van de private parkeergarage boven de plint. Die krijgen fraaie afbeeldingen uit de geschiedenis van de Holland-Amerika Lijn. Boston & Seattle wordt een van de architectonische trekpleisters van de pier!”