JP in de media

EPO Rijswijk: Een gebouw op maat van de opdrachtgever

Geschreven door Jan-Kees Verschuure | Stedenbouw
28 nov 2016

REALISATIE NIEUW KANTOOR EPO KAN BLAUWDRUK GEÏNTEGREERDE CONTRACTUITVOERING WORDEN

Bij de A4 in Rijswijk wordt sinds eind 2014 gewerkt aan een langgerekt gebouw, dat met zijn transparante voorzetgevel een nieuwe, architectonisch landmark vormt: het door Jean Nouvel en Dam & Partners ontworpen gebouw voor het European Patent Office (EPO). Voor projectdirecteur Michel Hoogendoorn, eerder namens J.P. van Eesteren verantwoordelijk voor de bovenbouw van Markthal Rotterdam, is de realisatie van het 1.750 werkplekken tellende hoogbouwpand een nieuwe uitdaging op weg naar ‘steeds slimmere en duurzamere gebouwen’. “Het eisenpakket is hoog; tegelijkertijd moet de opdrachtgever geen omkijken hebben naar ontwerp en uitvoering.”

Het Europees Octrooibureau, met circa 3.000 medewerkers de grootste internationale instelling in ons land, zette de vervangende nieuwbouw van zijn vestiging op een vernieuwende manier in de markt. Sloop, nieuwbouw en landschapsinrichting worden uitgevoerd op basis van een geintegreerd contract (UAV-GC) – een uitgebreide variant van het Design & Constructmodel, waarbij de opdrachtnemer zijn werkzaamheden zodanig dient te verrichten dat het werk voldoet aan de uit de overeenkomst voortvloeiende eisen. De winnende aanbieding van bouwconsortium New Main (TBI-ondernemingen J.P. van Eesteren en Croonwolter&dros) is gemaakt op basis van een duimendik Programma van Eisen, waarin zelfs eisen ten aanzien van de luchtkwaliteit in de kantoorruimten nauwkeurig zijn voorgeschreven. Tegelijkertijd worden ontwerp en uitvoering door het bouwconsortium op eigen wijze vormgegeven. Ook voor ervaren bouwers als Michel Hoogendoorn is dit een innovatieve projectaanpak. “Wij beheren de portemonnee en de planning en voeren het contract uit, daarbinnen is veel mogelijk. Eigenlijk ontwerp je vanuit het niets.”

Fit for purpose-garantie

De gekozen contractvorm is voor alle bouwpartners nieuw. Voor de opdrachtgever, die voor het eerst werkt met geintegreerde contractvorming, voor de twee architectenbureaus, die zijn geselecteerd en worden aangestuurd door het bouwconsortium en voor de uitvoerende partijen, die de verschillende werkpakketten uitwerken, zoals bijvoorbeeld van de staalconstructie. “Er is geen bestek en de uitwerking van het ontwerp wordt voortdurend getoetst. Elk schroefje wordt gedocumenteerd.” Een tijdsintensief leertraject, erkent Hoogendoorn, “maar je verhuist feitelijk werk naar de voorkant van je proces. Op deze manier wordt de oplevering een eenvoudigere opgave.” Om deze reden is New Main meer dan een aannemerscombinatie.

Voor de duur van het project is een bedrijf opgericht dat met ruim honderd medewerkers is gehuisvest in een kantoorpand aan de overzijde van de bouwlocatie. Hoogendoorn kijkt letterlijk al twee jaar uit op het werk. “Ik stuur met mededirecteur René Hersbach een organisatie aan die geheel is toegespitst op de uitvoering van het contract, waarin is begrepen dat wij tot tien jaar na oplevering een fit for purpose-garantie verstrekken. De tenderfase startte in 2011, de aanbieding is gedaan in 2012 en wij zitten al sinds 2014 op deze locatie; de bouw van het ‘Main Office’ hopen wij eind 2017 af te ronden, maar er wordt nog steeds ontworpen aan het pand. Zo zijn wij momenteel druk bezig met de afronding van het ontwerp voor de landschapsinrichting. Wij blijven hier in ieder geval tot 2019 voor de sloop van de bestaande bouw en de landschapsinrichting.”

Samenspel op de werkplek

Het ‘New Main’ kantoorgebouw is een hoogbouwcomplex op basis van een ultraslank staalskelet –uniek voor Nederlandse begrippen, maar uitvoeringstechnisch zit het gebouw minder ingewikkeld in elkaar dan vermoed, aldus Hoogendoorn. “Wij bouwen hier grofweg 1.750 generieke werkplekken op grotendeels gelijkaardige verdiepingen voorzien van slimline vloeren –een prefab vloersysteem dat plafond, installatieruimte en topvloer integreert. Het gebouw kent een technische verdieping volledig gevuld met installaties, waarvan de invulling op locatie bij Croonwolter&dros integraal is voorbereid om de uiteindelijke uitvoering voorspoedig te laten verlopen.” Aanvoer van bouwmateriaal geschiedt op basis van dagproductie en er wordt iedere werkdag twintig uur gewerkt aan het casco, dat nu rap richting de honderdmetergrens gaat. “Staalconstructeur en gevelbouwer werken in vaste dagelijkse shifts, zodat er optimaal samenspel is tussen cascoconstructie en geveldichting.” De klant staat weliswaar figuurlijk op afstand, maar het consortium bouwt letterlijk onder de neus van zijn opdrachtgever, nu nog gevestigd in de aanpalende kantoorpanden. Hoogendoorn noemt de geintegreerde contractvorm ‘zeer interessant’, wellicht een blauwdruk voor de toekomst. “Wij zitten als organisatie aan de knoppen, sturen op tijd en geld en iedereen in de organisatieketen wordt gestimuleerd met nieuwe ideeen te komen. En de opdrachtgever krijgt een gebouw op maat.”

Bouwinfo

Opdrachtgever: European Patent Office
Ontwerp: Ateliers Jean Nouvel en Dam & Partners Architecten
Hoofdaannemer: Bouwconsortium New Main (TBI-ondernemingen J.P. van Eesteren en Croonwolter&dros)
Fotografie: David Rozemeyer


Dit artikel is in november 2016 gepubliceerd in het vakblad Stedenbouw.