Industriële schoonheid in nieuwe, duurzame terminal

Geschreven door Kees Bakker Communicatie | Lelystad Airport krant
20 jun 2018

Passagiersterminal Lelystad Airport

"Vanaf praktisch elk punt in het gebouw kun je je vliegtuig zien staan."

Sven­-Pieter van der Giesen is als projectmanager namens de TBI­-bouwcombinatie J.P. van Eesteren en Croonwolter&dros betrokken bij de bouw van de nieuwe terminal  op Lelystad Airport. Bij het ontwerp is gekozen voor 'spectaculai­re eenvoud'. Dat eenvoudige zit hem in de beleving: of je nou met de bus, fiets of auto komt, je bent zo in de terminal,  waarvandaan je je vliegtuig al ziet staan. Het spectaculaire zit 'm in de details, want daarbij staat duurzaamheid hoog in het vaandel en daar is heel goed over nagedacht.

Bijzondere opdracht

"Dit is wel een hele bijzondere opdracht. Het komt niet vaak voor dat een terminal  voor een vliegveld in Nederland helemaal nieuw wordt gebouwd. Verbouwingen  ja, maar nieuwbouw?" Ook de manier waarop de TBI­bouwcombinatie de opdracht kreeg, is bijzonder. "De opdrachtgever heeft een programma van eisen opgesteld, op basis waarvan wij een aanbieding hebben gedaan voor het ontwerp, de realisatie en 15 jaar onderhoud. Deze contractvorm geeft enerzijds veel verantwoording,  maar aan de andere zijde ook een hoop vrijheid. Het is aan ons hoe bepaalde eisen worden geïnterpreteerd, niet alles stond tot op de komma beschreven."

Industriële schoonheid

"Het basisidee bij het ontwerp is dat dit geen tweede Schiphol wordt. Lelystad Airport wordt geen dagje uit. Alles is er juist op gericht dat je vanaf aankomst  binnen  een uur in je vliegtuig moet kunnen zitten. Dat hebben we bereikt door de indeling van het gebouw, maar ook doordat vanaf de Plaza waar je binnenkomt tot aan de gate naar het vliegtuig alles van glas is. Vanaf praktisch elk punt in het gebouw heb je zicht op het proces, vanaf elk punt kun je je vliegtuig zien staan."

Ook in het gebouw is gekozen voor die spectaculaire eenvoud. "De basis van het gebouw is een stalen en houten constructie. We hadden ook kunnen kiezen voor een complete staalcon­ structie, dat is nog éénvoudiger, echter er is ook gekozen voor hout. Dat geeft meer warmte en heeft een robuuste  uitstraling.  Maar het plafond is bijvoorbeeld niet verder afgewerkt. Je ziet de constructie en je ziet de installatie. Industriële schoonheid."

Sven-Pieter van der Giesen

Aandacht voor duurzaamheid

Tegelijkertijd is er veel aandacht besteed aan de duurzaamheid van het gebouw. "We gaan daarbij voor een internationale certificering, het zogenaamde  'LEED Gold' (Leadership in Energy and Environmental Design, een internationaal keurmerk  voor duurzaamheid). Dat is een enorm uitgebreid programma van eisen, waarbij je een bepaalde score moet halen om er aanspraak op te kunnen maken."

En dat gaat ver. "De Plaza waar je binnenkomt is bijvoorbeeld onverwarmd. In de zomer is het er warmer, in de winter kouder, het is net alsof je buiten bent. Je bent daar toch niet heel lang en bent gekleed op de buitentemperatuur. Dit scheelt enorm veel energiekosten. Binnenin het gebouw hebben we een klimaatschil voor ruimtes  die wel verwarmd moeten zijn, zoals de lounge en ruimtes  voor personeel, de douane en de Koninklijke Marechaussee."

"Maar het gaat om veel meer: het hergebruik  van materialen,  de bereikbaarheid  per openbaar vervoer en fiets en speciale parkeerplekken voor duurzame auto's. Maar ook om het materiaal dat gebruikt wordt bij de bouw. Dat mag voor minimaal 20 procent van de materiaalwaarde  niet verder dan 800 kilometer uit de omgeving af komstig zijn. Dat lijkt ver, maar als wij het hout bij bijvoor­ beeld een bedrijf in Friesland halen, gaat het er ook om waar dat bedrijf het hout weer vandaan heeft. Waar is het bijvoorbeeld gekapt? Het gaat bovendien om minimaal  50 procent FSC-­hout. Daarnaast moet minimaal 10 procent van de materiaalwaarde aantoonbaar  "recycled content" zijn, oftewel hergebruikt materiaal."

Trots op prestatie

Het is een duizelingwekkend aantal voorschriften waaraan moet worden voldaan, van herbruikbaar materiaal tot waterbesparende douches en toiletten. "Zo moet er straks ook gebruik worden gemaakt van groene energie en zijn er eisen voor de luchtkwaliteit (indoor air quality) om te voorkomen dat er in het gebouw veel stof in de lucht zit."

En ja, dat levert dus een bijzonder gebouw op. Een gebouw om trots op te zijn? Van der Giesen lacht. "Het is een algemeen gebruik in de bouw, dat als je langs een gebouw rijdt waar je bij betrokken was je tegen je kind kunt zeggen "Kijk, dat heeft papa gebouwd". We doen het met z'n allen. Maar ik denk wel dat ik hier straks met trots naar zal kijken. Een nieuwe terminal  voor een luchthaven: het komt in Nederland eigenlijk nooit voor en het zal zo één twee drie ook niet meer gebeuren. En dat is bijzonder."

Dit artikel is overgenomen uit de Lelystad Airport krant. 
Bekijk hier de volledige uitgave.