Met geplastificeerde 3D-tekening bouwplaats op

Geschreven door redacteur
17 dec 2013

De Markthal Rotterdam is tot in de kleinste details uitgewerkt in een BIM-model. Geen overbodige luxe, want in een gebouw waarin zelfs geen leidingschacht recht omhoog loopt, is een misser snel gemaakt.

De ‘nestkastjes’ die aannemer J.P. van Eesteren in de gevelrand maakt voor bevestiging van de kabelnetgevel moeten er tot op de millimeter nauwkeurig in komen. Een lastige klus, maar de maatvoerder heeft er een geweldig controlemiddel voor. Vanuit het digitale datamodel worden alle coördinaten geëxporteerd naar zijn total station waarmee hij, staande voor de boog, de digitale hoekaflezingen uitvoert. “Zonder dat krijg je die kasten ook op hun plaats, maar dit biedt de ultieme controle”, zegt projectdirecteur Michel Hoogendoorn (J.P. van Eesteren). “Fouten komen nou eenmaal voor, we zijn allemaal mensen.”

Toen de bouw van fundering en garage in 2009 van start ging, stond BIM nog in de kinderschoenen en ging dat met 2D tekeningen. Inmiddels zijn ook de vier ondergrondse lagen in het 3D model ingetekend. BIM-modelleur Jeroen Koomen bracht het geheel met vijf aspectmodellen in beeld. Het constructief aspectmodel toont de volledige hoofddraagconstructie tot aan damwanden en stempelraam, het bouwkundige model gaat tot aan trappen, afdekvloeren en woningscheidende wanden. Daarnaast zijn er aparte aspectmodellen voor de binnen- en buitengevels en voor de installatietechniek – tot aan schachten en meterkasten. De vijf modellen laten zich keurig in elkaar schuiven. Tijdens het werk is het mogelijk om even in te zoomen op een ingewikkeld detail. Hoe liggen de tralieliggers in de breedplaat- of kanaalplaatvloeren en hoe is de bouwvolgorde bij het waterdicht maken van de gevel? De aansluitingen van de trappen is typisch een geval waarvoor een uitvoerder drie tekeningen nodig heeft: ze steken op bordeshoogte door de woningscheidende betonwand en worden ondersteund door een kolom in de metalstudwand. Met het BIM-model erbij kan hij het detail uitvergroten en driedimensionaal een exact beeld krijgen. Vlechters en timmerlui krijgen van complexe details een uitgeprinte en geplastificeerde 3D-tekening mee op de werkvloer. Hoeveelheden materialen zijn ook simpel op te vragen uit het BIM-model.

Kabeldoorvoer

Voor de aspectmodellen ploos Koomen alle contracttekeningen door. Daarbij stuitte hij op de nodige missers als verkeerd staande vloersparingen en schachten die niet aansloten. Clash detectie bracht ook menig installatietechnische misser in kaart. Leidingen verdwenen plotseling in een liftschacht of kabeldoorvoeren bleken niet aanwezig. De lijst van vroegtijdig ontdekte fouten bedroeg uiteindelijk vier A3-tjes. Koomen: “Ondanks de complexe vorm heb je ook op dit project veel herhaling. Maar een schacht tien keer kopiëren op de tekening kan niet altijd. Toch is het zo gebeurd.”

Zelf gebruikt J.P. van Eesteren Revit, maar veel onderaannemers en toeleveranciers gebruiken een ander tekenpakket. De staalbouwer bijvoorbeeld kan niet zomaar van het Tekla-pakket afstappen zonder zijn hele productieproces in de war te schoppen. Vooraf maakte de hoofdaannemer daarom met alle partijen duidelijke afspraken. Invoeren lukt daardoor zonder veel problemen.

Ook de superondersteuningsconstructie die als basis fungeert bij de bouw van de dakverdieping is ingevoerd in het digitale datamodel. Handig voor de bouwer, maar ook voor de controlerende constructeurs van de gemeente. Die kunnen snel een ruimtelijk inzicht krijgen in een hen onbekende constructie.

J.P. van Eesteren denkt op het Markthal-project grote stappen te maken met Bimmen. De aannemer wil het binnen afzienbare termijn op ieder project gaan gebruiken. Waar eindigt dat, met de verdwijning van de traditionele werkvoorbereider? “Bij zeer veel repetitie misschien wel, maar zeker niet op dit soort projecten”, denkt Hoogendoorn. “Maar voorlopig doet BIM precies wat nodig is: fouten uit de tekeningen halen. Die herstellen we liever vooraf dan op bouwplaats.”